NGÔI TRƯỜNG TỰ HÀO MANG TÊN DANH NHÂN VĂN HÓA NGÔ THÌ NHẬM

Ngô Thì Nhậm (còn gọi là Ngô Thời Nhiệm; 1746 – 1803) là danh sĩ, nhà văn đời Hậu Lê – Tây Sơn, người có công lớn trong việc giúp triều Tây Sơn đánh tan quân Thanh. Ngô Thì Nhậm xuất thân từ gia đình vọng tộc chốn Bắc Hà, là con Ngô Thì Sĩ, người làng Tả Thanh Oai, ngày nay thuộc huyện Thanh Trì – Hà Nội. Dưới cả thời Hậu Lê lẫn Tây Sơn, Ngô Thì Nhậm luôn để lại dấu ấn sâu sắc về một trí tuệ, bản lĩnh.

Thông minh, học giỏi từ nhỏ, năm 1768 Ngô Thì Nhậm đỗ giải nguyên ở kỳ thi Hương; năm 1775 thi đỗ tiến sĩ. Sau khi đỗ đạt, ông được bổ làm quan dưới triều Lê – Trịnh, được chúa Trịnh Sâm rất quý mến. Năm 1778 làm Đốc đồng Kinh Bắc và Thái Nguyên. Khi đó, cha ông làm Đốc đồng Lạng Sơn. Cha con đồng triều, nổi tiếng văn chương trong thiên hạ. Năm 1788, Nguyễn Huệ ra Bắc lần hai, xuống lệnh “cầu hiền” tìm kiếm quan lại của triều cũ. Ngô Thì Nhậm và một số thân sĩ Bắc Hà khác lần lượt ra làm quan cho nhà Tây Sơn. Sử cũ viết, khi được Ngô Thì Nhậm, Nguyễn Huệ mừng mà rằng: “Thật là trời để dành ông cho ta vậy”, và phong cho ông chức tả thị lang bộ Lại, sau lại thăng làm thượng thư bộ Lại – chức vụ cao cấp nhất trong Lục bộ. Cuối năm Mậu Thân (1788), do vua Lê Chiêu Thống cầu viện, 29 vạn quân Thanh kéo sang Đại Việt, với chiêu bài diệt Tây Sơn dựng lại nhà Lê. Ngô Thì Nhậm đã có kế lui binh về giữ phòng tuyến Tam Điệp (Ninh Bình), góp phần làm nên chiến thắng của nhà Tây Sơn.

Tập thể Cấp uỷ – BGH, CBGV và học sinh nhà trường thật tự hào vì ngôi trường được mang tên danh nhân văn hóa Ngô Thì Nhậm. Trường THPT Ngô Thì Nhậm đã trải qua hai giai đoạn phát triển và trưởng thành. Cách đây 21 năm, trường được tách từ trường PTTH Thị xã Tam Điệp và được thành lập ngày 31 tháng 10 năm 1997 với tên gọi là Trường THPT Bán công Thị xã Tam Điệp. Trong những năm đầu được thành lập, cơ sở vật chất còn nghèo nàn, thiếu thốn, chất lượng văn hóa thấp, không ổn định. Đứng trước muôn vàn những khó khăn của buổi đầu thành lập nhưng với sự quyết tâm của BGH, sự nỗ lực của cán bộ giáo viên, sự quan tâm giúp đỡ của các cấp lãnh đạo và sự ủng hộ nhiệt tình cuả nhân dân địa phương; tháng 10 năm 2006 theo QĐ số 2242/QĐ-UB ngày 24 tháng 10 năm 2006 của UBND Tỉnh Ninh Bình trường được chuyển đổi loại hình từ trường THPT Bán Công sang trường công lập và mang tên danh nhân văn hóa Ngô Thì Nhậm. Nhà trường đang từng bước phát triển vững chắc, xứng đáng với tên gọi của danh nhân văn hóa Ngô Thì Nhậm.